الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
356
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
ربيع « 1 » رفتم كه بر پشت بامى نشسته بود . به من گفت : نزديك بيا . نزديك شدم و كنار او رسيدم . گفت : از اينجا به آن حجره خانه نگاه كن . نگاه كردم . گفت : چه مىبينى ؟ گفتم : جامهيى كه آنجا افتاده است . گفت : درست نگاه كن . دقت كردم ، ديدم مردى در حال سجده است . گفت : او را مىشناسى ؟ گفتم نه . گفت : او مولاى تو است . گفتم : مولاى من كيست ؟ گفت : پيش من هم خود را به نادانى مىزنى ؟ گفتم : تجاهل نمىكنم ، ولى براى خود مولايى نمىشناسم . گفت : اين ابو الحسن موسى بن جعفر است . شب و روز مراقب اويم و او را فقط به همين حال كه مىبينى ديدهام ، و اكنون به تو مىگويم كه چون نماز صبح خود را در سپيده دم مىخواند ، يك ساعتى تعقيب مىخواند تا آفتاب طلوع كند . آنگاه به سجده مىرود و سر از سجده برنمىدارد تا هنگام ظهر . گويا كسى را گماشته است كه چون ظهر مىشود ، به او خبر مىدهد و من نمىدانم غلام چگونه خبر مىدهد ، ولى مىبينم ناگاه از جا برمىخيزد و بدون اينكه وضو بگيرد ، شروع به خواندن نماز ظهر مىكند و اين نشانهء آن است كه در سجدهء خود نه تنها خوابش نبرده بلكه چرت هم نزده است و همواره در حال نماز گزاردن است و تعقيب خواندن ، تا آنكه نماز عصر را مىگزارد . آنگاه سر به سجده مىنهد و تا غروب خورشيد بر آن حال است و همين كه خورشيد غروب مىكند ، سر از سجده برمىدارد و بدون آنكه تجديد وضو كند ، نماز مغرب را مىگزارد و سپس در حال گزاردن نوافل و نماز است تا نماز عشاى خود را مىگزارد و چون نماز عشا را مىخواند ، با اندك چيزى كه براى او مىبرند روزه مىگشايد . آنگاه تجديد وضو مىكند و سر به سجده مىنهد و در دل شب همواره نماز مىگزارد ، تا سپيده دم مىدمد و من نمىدانم غلام چه وقتى به او اعلام مىكند كه سپيده دميده است . ولى مىبينم كه براى نماز صبح برمىخيزد و همين رفتار هميشگى اوست ، از وقتى كه او را پيش من آورده و در خانهام زندانى كردهاند . ( 1 ) گفتم : اى فضل ! از خداى بترس و مبادا در مورد او كارى كنى كه دستت به خونش آغشته شود كه بدون ترديد موجب زوال نعمت از تو خواهد شد و به خوبى مىدانى كه نسبت به هيچ يك از اين خاندان ستم نشده مگر آنكه نعمتها زايل شده
--> ( 1 ) . فضل بن ربيع ، پرده دار هارون الرشيد و از دولتمردان دورهء هارون و امين ، متولد 140 و درگذشتهء 207 يا 208 هجرى است . رك . به : تاريخ بغداد ، ص 344 ، ج 12 . م .